Bulong là gì? Các loại bu lông phổ biến

Bu lông là chi tiết liên kết cơ khí dạng ren, đóng vai trò thiết yếu trong việc ghép nối các bộ phận trong kết cấu máy móc, công trình và thiết bị kỹ thuật.

Bulong là gì?

Bulong (Hex Bolt) hay còn gọi là bu lông, bù lon, bù lông là một loại linh kiện cơ khí dạng đinh ốc có ren, đóng vai trò quan trọng trong việc liên kết và cố định các bộ phận với nhau. Được làm từ các loại kim loại như thép, inox (201, 304, 316), hoặc mạ kẽm để tăng độ bền và chống ăn mòn, bu lông có thiết kế gồm phần thân có ren (luồng xoắn) và phần đầu (thường là lục giác, tròn, hoặc chìm). Linh kiện này thường được sử dụng kết hợp với đai ốc (ecu) và đôi khi là vòng đệm hoặc long đen để tạo ra mối nối chắc chắn, dễ tháo lắp, phù hợp cho nhiều ứng dụng từ xây dựng, cơ khí đến lắp ráp ô tô, xe máy.

Các Loại Loại Bulong Phổ Biến

Bulong được sản xuất với nhiều hình dạng, kích thước và tiêu chuẩn khác nhau để phù hợp với từng ứng dụng cụ thể. Dưới đây là những cách phân loại phổ biến nhất:

Phân loại theo hình dạng

Mỗi loại bù lon có thiết kế khác nhau để phù hợp với yêu cầu sử dụng thực tế:

• Bulong đầu lục giác (Hex Bolt) – Loại phổ biến nhất, có đầu hình lục giác, dùng để siết chặt bằng cờ lê hoặc mỏ lết.

• Bulong đầu bôn (Flange Hex Bolt) – Đầu có dạng tròn giống bông hoa, thường sử dụng trong ngành công nghiệp đặc biệt.

• Bulong cổ vuông (Carriage Bolt) – Có phần cổ vuông giúp chống xoay khi siết đai ốc, thường dùng trong kết cấu gỗ, nội thất, khung thép nhẹ.

• Bulong cánh chuồn (Wing Bolt) – Được thiết kế có hai cánh để có thể siết chặt hoặc tháo lỏng bằng tay mà không cần dụng cụ.

• Bulong hàn (Weld Bolt) – Loại bulong có phần đế đặc biệt giúp hàn chặt vào bề mặt kim loại, sử dụng trong ngành cơ khí, kết cấu thép, chế tạo máy.

• Bulong vai - Bù lon dẫn hướng (Shoulder Bolt) – Có phần thân không ren để làm trục dẫn hướng cho các chi tiết chuyển động.

• Bulong chữ T (T-Bolt) – Dùng trong hệ thống ray trượt, khung kẹp để điều chỉnh linh hoạt vị trí siết chặt.

• Long Knurled Head Screw – Dùng trong ngành điện tử và cơ khí chính xác, giúp tăng độ bám khi thao tác bằng tay.
• Knurled Large Flat Head – Có đầu dẹt lớn, thường sử dụng trong các máy móc yêu cầu lực siết thấp.
• Knurled Knob – Ứng dụng trong thiết bị điều chỉnh vị trí, cần gạt cơ khí.
• Adjusting Stopper Screw – Dùng trong các hệ thống điều chỉnh vị trí, máy CNC, cơ khí chính xác.
• Hex Socket Set Screws Soft Tips – Bulong đầu lục giác có đầu mềm, dùng để cố định trục quay mà không làm xước bề mặt.

Còn nhiều loại bulong khác nữa tham khảo thêm truy cập Mecsu.vn

Phân Loại Theo Tiêu Chuẩn

Bulong được sản xuất theo nhiều tiêu chuẩn kỹ thuật khác nhau để đảm bảo chất lượng, khả năng chịu lực và độ bền. Dưới đây là một số tiêu chuẩn phổ biến:

1.Tiêu chuẩn Châu Âu & Quốc tế (DIN, ISO)

• Tiêu Chuẩn DIN 603 – Bu lông cổ vuông đầu tròn, dùng cho kết cấu gỗ.
• Tiêu Chuẩn DIN 933 – Bu lông lục giác ren suốt, phù hợp cho kết cấu thép, lắp ráp máy móc.
• Tiêu Chuẩn DIN 931 – Bu lông lục giác ren lửng, tăng độ chịu cắt.
• Tiêu Chuẩn DIN 960 – Bu lông ren mịn, bước ren nhỏ, chịu tải trọng cao.
• Tiêu Chuẩn DIN 961 – Giống DIN 960 nhưng có ren suốt toàn thân.
• Tiêu Chuẩn ISO 7379 – Bu lông vai dẫn hướng chính xác, dùng trong ngành cơ khí chính xác, chế tạo máy CNC.

2. Tiêu chuẩn Nhật Bản (JIS)

• Tiêu Chuẩn JIS B1186 – Tiêu chuẩn Nhật Bản, dùng cho ô tô, máy móc công nghiệp Nhật.

3. Tiêu chuẩn Trung Quốc (GB)

• Tiêu Chuẩn GB 12 – Bu lông lục giác theo tiêu chuẩn Trung Quốc.
• Tiêu Chuẩn GB 37 – Tiêu chuẩn bu lông chịu lực cao, dùng trong kết cấu thép.

4. Tiêu chuẩn Mỹ (ASTM, ANSI)

• Tiêu Chuẩn ASTM A 325M – Bu lông cường độ cao, chuyên dùng trong công trình kết cấu thép, cầu đường.

Phân loại theo loại ren

Các loại bulong được thiết kế với nhiều kiểu ren khác nhau, tùy theo ứng dụng:

• Bù lon ren lửng (Partial Thread) – Chỉ có ren ở một phần thân, giúp tăng khả năng chịu lực cắt.
• Bulong ren suốt (Fully Threaded) – Ren chạy toàn bộ chiều dài thân, giúp tăng độ bám chặt khi siết ốc.

Phân loại theo bước ren

Bước ren quyết định khả năng chịu lực và độ bám của bulong:

• Ren UNC (Unified National Coarse) – Tiêu chuẩn ren thô của Mỹ, dễ lắp đặt và tháo gỡ.
• Ren UNF (Unified National Fine) – Tiêu chuẩn ren mịn của Mỹ, giúp bulong chịu lực kéo tốt hơn.
• Ren BSW (British Standard Whitworth) – Tiêu chuẩn ren của Anh, ít phổ biến hơn.

Phân loại theo vật liệu

Bulong có thể được làm từ nhiều vật liệu khác nhau, ảnh hưởng đến độ bền, khả năng chịu lực và chống ăn mòn:

• Bulong thép carbon – Giá rẻ, chịu lực tốt, dùng trong kết cấu thông thường.
• Bulong inox (Inox 201, 304, 316) – Chống gỉ sét tốt, phù hợp cho môi trường ẩm ướt, hóa chất, ngoài trời.
• Bulong mạ kẽm nhúng nóng – Lớp mạ bảo vệ giúp chống rỉ sét, tăng tuổi thọ.
• Bulong thép cường độ cao (8.8, 10.9, 12.9) – Chịu lực lớn, dùng trong công trình quan trọng, máy móc nặng.

Cấu Tạo Bu Lông

Bulong là một chi tiết cơ khí đơn giản nhưng đóng vai trò cực kỳ quan trọng trong việc kết nối và cố định các bộ phận trong máy móc, công trình xây dựng và nhiều ngành công nghiệp khác. Để hiểu rõ hơn về khả năng ứng dụng của bulong, trước tiên, chúng ta cần biết về cấu tạo của nó.

Cấu tạo cơ bản của bulong

Một bulong tiêu chuẩn thường bao gồm các bộ phận chính sau:

• Đầu bulong: Phần trên của bulong, có thể có các dạng phổ biến như đầu lục giác, đầu tròn, đầu bông, đầu cánh chuồn, giúp dễ dàng siết chặt hoặc tháo lắp.
• Thân bulong: Dạng thanh trụ ren giúp cố định bulong với vật liệu. Thân bulong có thể có ren suốt hoặc ren lửng, tùy theo mục đích sử dụng.
• Bước ren: Khoảng cách giữa các vòng ren quyết định độ bám và khả năng chịu lực của bulong.
• Đai ốc (nếu có): Đi kèm với bulong để siết chặt, tạo mối liên kết chắc chắn.
• Long đen (vòng đệm): Giúp tăng diện tích tiếp xúc, hạn chế hiện tượng lỏng bulong trong quá trình sử dụng.